FANDOM


Almos Wielki (ok. 810 - 877) - półlegendarny wódz Madziarów, twórca państwa węgierskiego i założyciel dynastii Arpadów.

Życiorys

Nie wiemy niemal nic o wczesnym życiu Almosa. Prawdopodobnie odziedziczył po swoim ojcu władzę nad jednym z wędrujących na zachód plemion węgierskich. W bliżej nieznanych okolicznościach około roku 845 zdołał on zjednoczyć pod swoją władzą wszystkich Madziarów jako ich wódz i przywódca. Już w roku 867 koczowniczy naród pod jego wodzą znajdował się na Stepie Pontyjskim, na północ od Morza Czarnego. W tym roku Almos zdecydował się na ruch, który na zawsze zmienił bieg dziejów - poprowadził swój lud przez Karpaty, zajmując kontrolowaną przez Carat Bułgarii a zamieszkiwaną głównie przez spokrewnionych z Węgrami Awarów Transylwanię. Inwazja zakończyła się pełnym sukcesem, zaś Madziarowie wkrótce na tych ziemiach założyli swoje państwo.

Na tym Almos nie poprzestał. W 872 r. pierwszy chan poprowadził wciąż w większości nomadycznych, choć powoli zamieniających tryb życia na bardziej osiadły Węgrów jeszcze dalej na zachód, w stronę kontrolowanej przez Słowian Kotliny Panońskiej. Madziarowie ponownie osiągnęli sukces, podbijając niewielkie Księstwo Balatonu i niemal połowę terytoriów potężnego, chrześcijańskiego Królestwa Wielkich Moraw. Na podbitych ziemiach szybko zaczęli osiedlać się najeźdźcy. Przez kolejne lata Almos budował pierwsze zręby prawdziwego, zorganizowanego państwa, raz na zawsze przekształcając Węgrów z koczowniczego ludu w osiadły naród rolniczy.

Chan Almos zmarł w roku 877. Wdzięczni jego wielkim osiągnięciom rodacy wkrótce zaczęli go nazywać "Wielkim". W ciągu wieków część węgierskich kronikarzy sugerowała jego pokrewieństwo z Attylą, lecz nie dysponujemy dowodami, które by to potwierdzały.


Władcy Węgier
Chanat Węgier Arpadowie: Almos WielkiÁrpád I SprawiedliwyLinütika IÁrpád II OtyłyLinütika IILevente I BłogosławionyGyula I NieprawyLevente II WielkiLevente III WielkiLevente IV
Zapolyowie: Karol IFryderyk ŚmiałyKálmán Wielki
Vajlok: BartłomiejCsongor Nieprawy
Zapolyowie: Ferdynand
Ajtbajowie: ZoltánIzaakSylwester Wygnaniec
Vajlok: Augustyn
Zapolyowie: Karol IIAntoni I
Ógjallowie: Gazsi I
Vajlok: ZsoltGyula II OkrutnyJenőÁdárn Spowiednik
Miletyjczycy: Bardas Groźny
Arpadowie: Urban SzlachetnyKacperMateuszElek MądryDomoszló SrogiErnest
Sułtanat Węgier Amasidzi: Samir
Chanat Węgier Arpadowie: Antoni IIGazsi IIFranciszek
Jochidzi: ToghtogaBulughan I OkrutnyChulgetei CichyBulughan II
Marchia Węgier Andrássy: Albert IIJan I Andrássy